اکسپرسیونیسم به طور کلی یعنی اغراق در توصیف و شرح دادن.این سبک سینمایی پس از جنگ جهانی اول آغاز شد. آثار این سبک جز غنی ترین آثار دوران سینمایی آلمان در عصر طلایی به شمار می رود که در استودیو یوفا ساخته شدند. پیروان این سبک واقعیت خارجی دنیای دور و بر را کنار می گذاشتند تا واقعیت درونی را کشف کنند.

ویژگی های این سبک:

استفاده از داستان هایی با مضامین پیچیده و وهم انگیز و مرموز که عموما در شرایط بسیار بدی رخ می دهد.

فیلم برداری در مکان های بسته و استودیو.

استفاده از نورپردازی خاص با سایه روشن تیز و پر کنتراست.

استفاده از سایه به عنوان یک عامل نمایشی.

گریم اغراق شده بر روی چهره ی بازیگران برای نشان دادن خصوصیات شخصیتی نقش های داستان و چهره آنان.

استفاده از دکور های خاص که فضایی نامتعادل را با استفاده ازاشکال مثلثی و زوایای تیز آن نشان می دهد.

مکتب اکسپرسیونیسم مکتبی است که تتاثیر بسزایی در سینما داشته است و آن را نقطه ی عطف تاریخ سینمای هنری می دانند.

اکسپرسيونيسم در آلمان

اشتلان ريه:فيلم« دانشجوي پراگي» ساخته ي «اشتلان ريه»از اولين فيلم هاي اکسپرسيونيستي به شمار مي آيد.

کارل ماير:در اين دوران «کارل ماير» نويسندگي در اين سبک را آغاز کرد و با نوشتن سناريوي«مطب دکتر کاليگاري»شهرت يافت.

روبرت وينه:معروف ترين فيلم اين سبک يعني «مطب دکتر کاليگاري»اثر «روبرت وينه»است.

ويلهم مورنائو:از فيلم هاي ديگر اين مکتب مي توان به «نوسفراتو»ياسمفوني وحشت اثر مورنائو اشاره کرد. از ويژگي آثار مورنائو حرکت هاي زيباي دوربين در جهت شناخت شخصيت ها است. فيلم «آخرين مرد»نيز از جمله شاهکار هاي سينماي اکسپرسيونيسم محسوب مي شود.

فريتز لانگ:از جمله کارگردانان ديگر آلماني است که با فيلم هاي «مترو پليس»و«مرگ خسته»و«جلادان نيز مي ميرند»(فيلمنامه ي اين فيلم به کمک برتولت برشت نوشته شدـبرشت از پيشگامان تئاتر حماسي بود) و «دکتر ماربوزه قمار باز»در اين مکتب سينمايي فعاليت داشت.

اما سینمای مستند در ایران با حضور افراد تحصیل کرده غربی شکل واقعی به خود گرفت و روند تحولی خود را آغاز کرد. در سال ۱۹۲۴ ارنست بی شودساک و مریان سی کوپر به ایران سفر کردند و فیلمی درباره ی کوچ ایل بختیاری با نام علف زار ساختند.در حدود سال ۱۳۳۲ گروه فیلم سازی دانشگاه سیراکیوز با همکاری سازمان تلویزیون ملی ایران و وزارت فرهنگ و هنر فعالیتی را آغاز کردند که در رشد کمی و کیفی سینمای مستند ایران تاثیر به سزایی داشت. علت گرایش فیلم سازان تحصیل کرده به سینمای مستند دوری و فرار از ابتذال سینمای تجارتی در آن زمان بود.

سینماگران مستند ساز ایرانی

فروغ فرحزاد:مستندی با نام «خانه سیاه است» با نگاهی شاعرانه درباره ی زندگی جذامیان ساخت.

منوچهر طیاب:فیلم«ریتم»را با تاثیر از «پاسفیک ۲۳۱»اثر ژان میتری ساخت.

خسرو سینایی:تحصیلات او زمینه ی موسیقی و سینما بود و مستندهای متعددی تهیه و کارگردانی کرد. از جمله:حاج مصورالملکی(نقاش قهوه خانه ای) مرثیه ی گم شده(درباره ی مهاجرت لهستانی ها در جنگ جهانی دوم به ایران) در کوچه پاییز(درباره ی مجسمه ساز معروف ژازه طباطبایی) در کوچه های عشق(درباره ی آبادان پس از جنگ)

کامران شیردل:آثار او مضامین اجتماعی و انتقادی خاصی برخوردار است. فیلم های «ندامت گاه زنان» و«تهران پایتخت ایران» و «اون شب که بارون اومد» از آثار مهم او به شمار می رود. این فیلم ها از فیلم های مستند سیاسی ایران محسوب می شوند.

ناصر تقوایی:آثار ناصر تقوایی بیشتر جنبه ی قوم نگاری و آیینی دارد مانند:«بادجن» و «اربعین» و«مشهد قالی»

پرویز کیمیایی:از مستند سازان موفقی بود که در فرانسه سینما را تحصیل کرده بود و با فیلم های «پ مثل پلیکان» و «یا ضامن آهو» کاربرد صحیح فرم و تدوین را نشان داد.

سهراب شهید ثالث:مستند ساز نوگرایی که توجه به فرم در آثار او مشهود است. از آثار او:«طبیعت بی جان»و«یک اتفاق ساده»و«اتوپیا»